Dogoterapia dla seniorów dotkniętych chorobą Alzheimera

Czy kontakt z psem może pomóc osobie będącej w zaawansowanym stadium choroby Alzheimera? Przecież to choroba, która powoduje ona powolny zanik świadomości, zainteresowania światem, a w konsekwencji uniemożliwia kontakt osób starszych z otoczeniem, nawet z bliskimi ludźmi.

Okazuje się, że pies, może wzmacniać cienką nić łączącą osobę chorą z rzeczywistością.

Podczas naszej pracy, zarówno w Centrum Alzheimera, jak i w Słonecznym Domu,  regularnie przekonujemy się, że obecność psa wpływa bardzo pozytywnie na reakcje pacjentów. Można to zauważyć już podczas pierwszych sesji- w wyrazie twarzy, wypowiedziach, czy w zachowaniu. Twarze nabywają wyrazu i zaczynają być w coraz większym kontakcie, słowa już nie grzęzną w gardle, a są wypowiadane składniej i w większej ilości. Ruchy są miękkie a postawa coraz bardziej otwarta. Widać radość, czy ekscytację- taką najprawdziwszą. Z każdymi kolejnymi Pacjenci coraz lepiej rozpoznają psy i ich opiekunów, dopytują się o nie, interesują , coraz chętniej uczestniczą w proponowanych aktywnościach, takich jak np. zajęcia w odgadywanie, który to pies, w zabawy węchowe, agility w plenerze czy krzyżówki o zwierzętach, oraz wiele innych.

Najważniejsza podczas sesji i najbardziej terapeutyczna jest radość psów ze spotkania i pełna akceptacja dla choroby, która dotyka seniorów. Pies cieszy się, chętnie wchodzi w kontakt i nie ma pretensji o zapomniane słowa czy przekręcone fakty. Pies to ktoś, komu pacjent może okazać czułość i troskę, a przy tym ktoś, kto nie okazuje zakłopotania czy konsternacji, kiedy chorym zdarzy się zapaść w drzemkę czy pomylić psie imię.

Kiedy odwiedzamy chorych z psami regularnie zauważamy, że pies stanowi pomost, po którym łatwiej dotrzeć do wspomnień i pamięci osób chorych, a odczucie bliskości i akceptacji mobilizuje ich do wysiłku, jaki stanowi dla nich utrzymanie kontaktu z innymi ludźmi i teraźniejszością. Wychodząc od wspomnień, przechodzimy do sytuacji obecnej, aktualnych obowiązków i koniecznych czynności, które stają się łatwiejsze dzięki wsparciu psa.

Podopieczni karmią psy, wykonują najprostsze czynności pielęgnacyjne, czasami bawią się z nimi wydając komendy czy wychodzą na krótkie spacery. Zajęcia takie odbywają się pod opieką terapeuty. Część aktywności jest zaplanowanych specjalnie na potrzeby konkretnych pacjentów po to, żeby wyzwalać przyjemne wspomnienia, które pomagają w wychodzeniu z apatii i skierowaniu uwagi na chwilę obecną. Dzięki temu w chorych pojawia się chęć kontaktu, często skutkująca rozmową, uśmiechem. Te „ćwiczenia z rozmawiania” jednym z najistotniejszych elementów terapii dla osób chorych na Alzheimera. Sprawiają, że łatwiej im się potem porozumieć z innymi ludźmi, także z bliskimi. Jednocześnie, żeby prowadzić rozmowę, trzeba połączyć wiele faktów i nawiązać kontakt z rozmówcami.

Niektóre aktywności odbywają się bez bezpośredniego udziału psa. Za to jego milcząca i wspierająca obecność na sali pomaga znaleźć motywację do podejmowania wysiłku i wykonywania ćwiczeń, które niekiedy bywają trudne.

Projekt realizowany jest dzięki finansowemu wsparciu Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w ramach Rządowego Programu na rzecz Aktywności Społecznej Osób Starszych na lata 2014-2020 

 

Konferencja „Dogoterapia w terapii osób z chorobą Alzheimera”

W dniu 11 grudnia 2015 r. odbyła się konferencja poświęcona wykorzystaniu wsparcia psów w terapii osób w podeszłym wieku, ze szczególnym uwzględnieniem osób z chorobą Alzheimera. Konferencja stanowiła będzie podsumowanie zrealizowanego przez Stowarzyszenie projektu "Dogoterapia dla seniorów".

 

Projekt "Dogoterapia dla Seniorów"

Główne cele przeprowadzanych zajęć to: 

  • aktywizacja seniorów podczas zajęć
  • zachęcenie ich do aktywności własnej w czasie wolnym 
  • zmniejszenie negatywnych skutków choroby Alzheimera, a w szczególności:
    • opóźnianie procesu utraty pamięci
    • opóźnienie procesu utraty sprawności ruchowej
  • poprawa jakości życia

Cele są realizowane poprzez zajęcia z udziałem psów, których program dostosowany jest do kilku grup odbiorców biorących udział w projekcie. Podczas każdych zajęć seniorzy, w obecności psów wykonują różne ćwiczenia, sprzyjające zarówno rozwojowi intelektualnemu jak i ruchowemu. 

Przykładowe ćwiczenia poprawiające pamięć i koncentrację to np.: dopasowywanie psich akcesoriów do ich nazw, rozwiązywanie sytuacji problemowych, takich jak wybór przedmiotów potrzebnych dla psa w określonych sytuacjach, wypełnianie kart pracy. Staramy się, aby nasze zajęcia nie bazowały tylko na głaskaniu i dotykaniu psów. Zadania mają służyć przede wszystkim zachowaniu sprawności intelektualnej, a nie tylko poprawie dobrego samopoczucia - choć dzięki odpowiednio przygotowanym terapeutom atmosfera zajęć zawsze jest optymistyczna i aktywizująca. 

Podczas zajęć ruchowych seniorzy wychodzą z psami na spacer, uczestniczą w zajęciach na świeżym powietrzu lub uczą psy różnych sztuczek – wydając im polecenia za pomocą gestów. Niektóre z tych zajęć są bardziej "stacjonarne" ze względu na stan zdrowia uczestników - jeżeli osoby nie mogą chodzić, bawią się z psami siedząc w komfortowy dla siebie sposób - na wózkach i krzesłach. Z tej pozycji mogą wydawać komendy, rzucać psu zabawki oraz brać udział w zabawach intelektualnych. 

Seniorzy, którzy ze względu na stan zdrowia nie uczestniczą w zajęciach grupowych, są odwiedzani przez wolontariuszy i terapeutów w pokojach, gdzie mają możliwość indywidualnego kontaktu z psami. Pies jest pomocą w nawiązaniu kontaktu z dotkniętym chorobą Alzheimera seniorem, często pomaga przywołać pozytywne wspomnienia z młodości czy dzieciństwa. Obecność psa pomaga także się uspokoić, wyciszyć i otworzyć na wolontariusza. 

We wrześniu 2015, kiedy planowane są obchody Światowego Dnia Chorych na Alzheimera, planujemy zorganizować konferencję naukową, która będzie miała na celu popularyzację dogoterapii jako skutecznej metody wspomagania terapii seniorów. 

Zajęcia prowadzone będą do grudnia 2015, a po tym terminie, mamy nadzieję, uda nam się je kontynuować. 

Planowana liczba seniorów objętych wsparciem to 68 osób. 

 

Działania dofinansowane są przez Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej w ramach rządowego programu ASOS. 

 

Czym się zajmujemy?

Chcemy, żeby ludzie znali język psów i kotów, i aby oba te światy współistniały ze sobą w sposób partnerski. Każdy pies czy kot terapeuta, wraz ze swoim przewodnikiem – jako nierozerwalny zespół, wykonuje profesjonalną i złożoną pracę na rzecz innych. Pies czy kot terapeutyczny może wspierać nie tylko działania terapeutyczne, rehabilitacyjne, medyczne, ale również prawidłowy i wielostronny rozwój dzieci zdrowych. Motywuje i edukuje dzieci w szkołach . Psy pomagają w nauce czytania i pisania, ale to tylko nieliczne z możliwości.

Dążymy do tego, aby terapia ze zwierzętami była dostępna w każdym szpitalu w Polsce, aby dzieci mogły być wspierane, przez psy i koty, w rozwiązywaniu ich problemów szkolnych ( i to w szkołach państwowych ) oraz aby wiedza na temat wpływu zwierząt na ludzi była powszechna.

Pies czy kot może być obecny na zajęciach dla osób wzmacniających siebie i stawiających na rozwój własny na szkoleniach miękkich, podczas coachingu, podczas szkoleń biznesowych, na zajęciach dla seniorów czy nawet podczas spotkań integracyjnych wszelakiej „maści”.

Jak widać słowo, określające oddziaływania z użyciem zwierząt tylko jako animaloterapię,jest już za wąskie. Pies czy kot staje się niezastąpionym i profesjonalnym pomocnikiem/pracownikiem w bardzo wielu sytuacjach. Miedzy innymi z tych powodów, chcemy nie tylko pokazywać czym jest praca w tandemie człowiek zwierzę, ale i oddziaływać na zmianę postaw i świadomość ludzi, po to by każdy miał możliwość doświadczenia korzyści, jakie wynikają z pracy ze zwierzętami nimi i przy nich, czyli tego jak wiele ona dają ludziom.